zdrowie

Dlaczego przeziębienia i grypa atakują w okresie zimowym?

Sezon przeziębieniowo-grypowy rozpoczął się na dobre i wydaje się, że nie możemy uciec od kichania i pokasływania. Ale dlaczego te dolegliwości atakują nas akurat zimą?

Zakażenia wirusowe powodujące przeziębienie lub grypę są uciążliwe. Według Centrów Zwalczania i Zapobiegania Chorobom (CDC) każdego roku „przeziębienia są główną przyczyną tego, że dzieci nie uczęszczają do szkoły, a dorośli nie pracują”. Podczas gdy większość przeziębień zazwyczaj przechodzi sama, każdego roku grypa zabija około 250.000 do 500.000 ludzi na całym świecie.

Co więc naukowcy wiedzą o tym, jak gwałtowne spadki temperatury pozwalają, aby wirusy te rozprzestrzeniały się jak ogień?

Przeziębienie a grypa

Po pierwsze, musimy rozgraniczyć pomiędzy zwykłym przeziębieniem, a grypą, ponieważ wirusy, które je powodują niekoniecznie zachowują się w ten sam sposób.  W większości przypadków powszechne przeziębienie objawia się trylogią objawów: bólem gardła, zablokowanym nosem i kaszlem. Istnieje ponad 200 wirusów, które mogą powodować przeziębienie, ale to rinowirusy są zdecydowanie najczęstszymi winowajcami.

Co ciekawe, około jedna czwarta osób zarażonych zwykłym wirusem przeziębienia ma szczęście nie doświadczyć żadnych objawów. Grypa jest wywoływana przez wirusa grypy, którego trzy rodzaje to: grypa A, grypa B i grypa C. Przeziębienia i grypa mają wiele wspólnych objawów, ale infekcja grypą często przejawia się również wysoką temperaturą, bólem i zimnym potem lub dreszczami – jest to dobry sposób na odróżnienie tych dwóch zjawisk.
Zatem teraz, gdy znamy różnicę między przeziębieniem a grypą, przyjrzyjmy się, kiedy mamy tendencję do padania ofiarą tych wirusów.

Wzorce sezonowe

CDC ściśle monitoruje aktywność grypy. Grypa może wystąpić o każdej porze roku, ale większość przypadków ma stosunkowo przewidywalny wzorzec sezonowy. Pierwsze oznaki aktywności grypy zaczynają się zazwyczaj około października, a często osiągają szczyt w miesiącach zimowych. Jednak w niektórych latach ogniska grypy mogą się utrzymywać i trwać do maja.

Inne miejsca o umiarkowanym klimacie, z niskimi temperaturami i niską wilgotnością na całym świecie charakteryzują się podobnymi wzorcami,  co pokazała analiza z roku 2013. Tego samego nie można powiedzieć o obszarach tropikalnych.

Tam można zaobserwować ogniska podczas deszczowych, wilgotnych miesięcy lub stosunkowo stałych poziomów zachorowań na grypę przez cały rok. Naukowcy nie w pełni rozumieją, w jaki sposób wirusy są w stanie wyrządzić maksymalną szkodę zarówno w ekstremalnych temperaturach, jak i w wysokiej wilgotności.

Istnieje jednak kilka teorii, począwszy od zimna wpływającego na zachowanie się wirusów i na to, jak dobrze nasz układ odpornościowy radzi sobie z infekcjami, po więcej czasu spędzanego w zatłoczonych miejscach i mniejszą ekspozycję na światło słoneczne.

Zimne powietrze wpływa na naszą pierwszą linię obrony

Wirusy przeziębienia i grypy próbują przedostać się do naszego organizmu przez nos. Na szczęście nasza jama nosowa posiada wyrafinowane mechanizmy obronne przed tymi mikrobiologicznymi intruzami. Nasze nosy nieustannie wydzielają śluz. Zimne powietrze chłodzi przejście nosowe, a tym samym maleje produkcja i jakość śluzu. Wirusy mogą dłużej pozostawać w pobliżu, starając przedostać do naszego organizmu.

Kiedy wirus przeniknie ten mechanizm obronny, układ odpornościowy przejmuje kontrolę nad zwalczaniem intruza. Fagocyty, które są wyspecjalizowanymi komórkami odpornościowymi, pochłaniają i trawią wirusy. Ale zimne powietrze jest również związane ze zmniejszeniem tej aktywności.

Rinowirusy rzeczywiście preferują zimniejsze temperatury, co sprawia, że trudno jest nie poddać się zwykłemu przeziębieniu, gdy tylko termometr zacznie spadać. W normalnej temperaturze ciała, wirusy te są bardziej skłonne do unicestwienia.

Mity o wpływie witaminy D i spędzaniu czasu w pomieszczeniach

W zimie poziom promieniowania ultrafioletowego jest znacznie niższy niż w lecie. Ma to bezpośredni wpływ na ilość witaminy D, jaką nasz organizm może wytworzyć. W badaniach laboratoryjnych wykazano, że witamina D jest zaangażowana w tworzenie cząsteczki przeciwdrobnoustrojowej, która ogranicza możliwość replikacji wirusa grypy.

W związku z tym, niektórzy uważają, że przyjmowanie suplementów witaminy D w miesiącach zimowych może utrzymać grypę na uboczu. Wyniki opublikowanego w 2010 r. badania klinicznego wykazały, że dzieci w wieku szkolnym, które zażywały witaminę D3 codziennie, mają mniejsze ryzyko zachorowania na grypę A. Jednak wyniki dalszych badań klinicznych – opublikowane na początku tego roku – wykazały, że wysoki poziom suplementacji witaminą D nie miał żadnego wpływu. W związku z tym naukowcy nadal rozpatrują skutki działania witaminy D.

Innym powszechnie podawanym powodem, dla którego jesienią i zimą przyczyniamy się do powstawania zakażeń wywołanych przez grypę, jest to, że spędzamy więcej czasu w pomieszczeniach zamkniętych, gdy pogoda jest mniej gościnna. Uważa się, że ma to dwa skutki: zatłoczone przestrzenie pomagają wirusom rozprzestrzeniać się z człowieka na człowieka, a centralne ogrzewanie powoduje spadek wilgotności powietrza, co również jest związane z wybuchem grypy.

Ale czy jest coś, co możesz zrobić, aby się chronić?

Jak zapobiegać wirusom?

Twoje szanse na złapanie przeziębienia tej zimy są bardzo duże. W rzeczywistości CDC szacuje, że dorośli mają dwa do trzech przeziębień rocznie. Najlepszym sposobem ochrony jest częste mycie rąk mydłem i wodą, unikanie dotykania oczu, nosa i ust oraz trzymanie się z dala od osób już zakażonych.

Zasady te mają również zastosowanie do grypy. CDC zaleca coroczną szczepionkę na grypę jako najlepszy sposób zapobiegania zakażeniom.

Zawsze powinieneś skontaktować się z lekarzem, jeśli masz wysoką temperaturę, która nie ustępuje, objawy utrzymują się, nasilają się lub są nietypowe, lub jeśli masz jakikolwiek ból w klatce piersiowej.

Na podstawie artykułu z Medical News Today, opracowanego przez Dr. Yella Hewings-Martina.

Back to top button
Close